Saturday, 21 June 2014

British Georgian Tea Party

Press Release
Strong Voices Together at Tbilisi National Library

The Northern Georgian Society, Yorkshire UK, is delighted and honoured to bring you a fusion of Georgian and UK culture at an English Tea Party from 7.45pm, July 2 2014, in the Great Hall of Tbilisi's National Library.

The Northern Georgian Society has been bringing Georgian artists to the UK for more than five years. We have also organised school exchanges, hosted art, literary and musical events in the UK and Georgia, building bridges between two ancient, and strong-minded cultures with the values of tolerance, inclusion, dignity, integrity and open-mindedness.

It is from this spirit of inclusion that we bring together Georgian and UK artists, writers, free thinkers, singers, poets, spiritual, political and social leaders to act as advocates for positive change, coming together to share their work, ideas and visions for the future. Our guests will present their thoughts and feeling about cultural matters linking Georgia and the UK over fragrant English tea and delicious cake, against the stunning backdrop of the Great Hall of Tbilisi's National Library.

Each segment of the evening will be themed, the first being, ‘History & Culture’ the second,  ‘Women’s Voices’ and the  third, ‘Evolution & Transformation’.
The evening will begin with a welcome by Sarah Cobham, director of The Northern Georgian Society.

Other speakers and performers include;
The Anchiskhati Choir, from Tbilisi City Hall, the former Vice Mayor of Tbilisi Sevdia Ugrekhalidze and Nino Mataradze the Head of the Department of International Relations. Archbishop Merab, Bishop Michael and his wife Eirlys, all representing the Evangelical Baptist Church of Georgia.  The eminent Ethnographer and Director of the Lidbashi Union, Madona Chamgeliani. The Women’s Choir Sathanao. Mariam Velijanashhvili , neurologist, lecturer at TSU, Secretary General of Georgian National Association for Palliative Care and International Expert in Palliative Care. Founder of The Sun Festival and photographer Anna Goguagdze.  Feminist Activist Natia Gvianishvili, Ani Chankotadze, Professor Tamar Tsopurashvili from Ilia University. Mztamze Women’s Choir, Georgian Artist Vano Abuladze , Ekaterine Gejadze from Women’s Fund in Georgia (WFG) , The Director of the Art Factory Tbilisi, Great Ere Director for Action Global Communications and Implementer of the EU viability project Let’s Meet Europe Maiko Chitaia  and International journalist and writer, Will Dunbar.

Presentations will take the form of traditional song, dance, poetry, arts presentations, and speeches. There will also be plenty of time to meet new friends and chat over tea and cakes provided by  Eliso Sarava.

Saturday, 30 November 2013

Be careful before you fall in love.

There is a dark side to Georgia.

If you believe the hype, Georgia is very much worth starting a relationship with. Astounding geography, hospitality like none-other, exotic cuisine,  incredible wine, both smooth and rough made and matured in the kvira and served from coca-cola bottles and empty petrol cans. Persephone’s pomegranates hang, rich and fertile from bushes outside next to doors which peel with paint. Grapes hang temptingly from vines in inner court yards and the warmth of the sun is mirrored in the smiles and greetings of the people. It’s a laid back, fun –loving attitude to love and to life. It’s fascinating, it’s beguiling, it’s noteworthy and it’s dangerous.

Georgia continues to be a country in turmoil under the young and inexperienced leadership of the new Prime-Minister Irakli Garibashvili who has been manoeuvred into place by Bidzina Ivanishvili the Georgian/Russian billionaire and past prime minister of the cobbled together Georgian Dream coalition party. The recently elected President, Giorgi Margvelashvili, another of Ivanishvili’s inner circle, have, between them, less than 4 years’ political experience.  78% of  those in parliament are men. Ivanishvili, after announcing his resignation as prime minister has now stepped down from politics to enable him to participate more in Georgia’s civil society. Civil society is meant to be the space between politics and family in which all groups are represented, listened to and developed. Ivanishvili, having, in the last 12 months, either by accident or design has, through his passivity and blustering rhetoric, created an elite which undermines the very concept he is now purporting to develop. 

It’s a very Soviet approach and it’s very doubleplusthink.

Ivanishvili set himself up as the hero of a nation which under him has been as equally manipulated as under  Saakavishili and before him Eduard Shevarnadze. The winner takes all attitude so ingrained in Soviet political thinking has morphed into an ability to speak aspirational European rhetoric,  but the tactics used to keep citizens confused and compliant, hidden under layers of doubleplusthink actions designed to generate fear is something that is often ignored when articles about Georgia appear in the Western Press. It does not suit politicians and charity givers to think that the millions of dollars in aid money  donated every year is not going on well thought out, well intentioned and well implemented strategies designed to support an emerging potential European nation.  It suits travel writers and tourists to collude with the illusion that all is going well because no one wants to think that under the veneer of the smiling, toasting, drinking (male)Georgian citizen is a population unable to step up and take responsibility for the villainy many of its traditions reinforce. 

No one wants to believe that Georgia is not Arcadia.

Georgia is a land mass at the end of the old Silk Road that keeps it as a main player, by default, in the energy game. Through Georgia travels a pipe- line carrying oil. Western educated Saakavishili played the civil society game well and created and perpetuated the  illusion of a progressive, modern country that seemed to want to be part of a wider state, a state of the union.

However, after just over a year in politics Ivanishvili has, by his doubleplusthink rhetoric highlighted just how little Georgia has moved away from the old soviet style. He has exposed  cracks in the illusion of the persona he projected when he was elected as the modern day hero prime minister.  This is now mirrored in the attitude and behaviour of many of Georgia’s citizens.  A return to Soviet style mentality was demonstrated in an open letter to the EU signed by the so called ‘intelligentsia’ of Georgian society which exposes a very dark side of Georgia. The ‘intelligentsia’ defended the homophobic actions of 10,000 ‘protesters’ led by priests against 50 peaceful anti-homophobic LGBT and NGO’s who were marking the international day highlighting LGBT issues.  

In amongst the black frocks and thronging the streets there were women, brandishing nettles ready to sting and punish anyone who was gay, suspected as being gay or looked vaguely out of place. Dark, dark traditions indeed.

The contents of this letter refuted the observations made about the homophobic and xenophobic demonstrations incited, instigated by and led by members of the Orthodox Georgian Church. These critical observations were made by Thomas Hammarberg of the EU,  sent to Georgia to observe, report and try to understand what is happening in Georgia as it goes through a further transitional period.  The report ‘Georgia in Transition’ ( September 2013 ) highlighted that any civil society needs to ensure ‘basic rights to all human beings’

The letter stated very clearly that no one had any right to arrive on Georgian soil and comment on anything that was going on there. , ‘Respect our traditions’. It also said, ‘ Go away if you don’t like what we do here.’ It went on, ‘You Westerners, you are evil and sinful because you accept that gays exist and your own spirituality is at risk because you are weak and do nothing about it.’

Georgia is full of traditions, most of them contradictions, some of them very uncivil. Quite a few are dangerous. These contradictions are all about controlling people, but they are especially  about controlling women.

When embarking on a relationship with Georgia the visitor would be forgiven if they thought that women were revered, respected, and held in high esteem. They are very much so but  in a contradictory and controlling way. They are held in esteem  if they conform but held to account if they do not. Indeed, Queen Tamara, who  ruled Georgia in the Golden Years 1184 – 1213  is, for her wisdom, vision, insight, courage and bravery held up in literature, in icons and in schools as a paragon of virtue and strength. She is remembered as the strongest of women and is referred to as a King.

King Tamara.

She displayed such qualities ‘normally’ attributed to a Georgian man  so society  decided to change her gender. Ironically this kind of gender re-configuration is one of the reasons the ‘intelligentsia’ was so upset on May 17.Doubleplusthink again. It is ingrained and endemic.
Anyone who embarks on a love affair with Georgia needs to know all this.  Anyone visiting Georgia, who works with Georgians, who chooses to live in Georgia needs to know this.  Men and women who fall in love with Georgia, her culture her ‘traditions’ need to know that most of these things are  illusions. People need to know that there is little loyalty to women especially if they break the code.

The illusion of the Georgian  woman,  especially that of both the literal and metaphorical mother is a myriad of contradictions. Revered in the traditional Supra and toasted (by men) in a theatrical performance often full of empty heartfelt alcohol fuelled pledges and promises, the woman’s role is  linked to and reinforced by stereotype, superstition and Orthodox ideology. Women must be the Deda, or the Mother. Do not be fooled.  Deda is cruel, Deda is manipulative, Deda is subservient and Deda reinforces the iron bars that imprison her, her daughters and her grand- daughters. Deda adheres to the rules of the patriarchal society and reinforces the illusions of a civil society created by generations of men, all eager to reinforce the teachings of an increasingly powerful patriarchal church.

As all foreigners are guests, and guests are traditionally seen as ‘gifts from God’ the generosity of the Georgian family, can be overwhelming. The female guest in particular soon realises nothing can or should remain private. Of particular interest to the Deda is the guest’s own morality. It soon becomes clear that if the guest answers any of the relentless questions incorrectly then a subtle shift in the atmosphere occurs. Ever-so-slightly. Not enough to put your finger on, but enough to invite self-doubt.  Wine loosens tongues and questions of the most intimate nature are asked and assessments quickly made.

The female guest is categorised with absolute certainty through seemingly banal and trivial questions.  What clothes do you wear? What face cream do you use? What size are you? What colour bra do you wear? What do your parents do? What age did you say you were? Do you have boyfriends? Have you been married? Can you have children? How can your skin be so white? Do you smoke? Do you drink? Why will you not eat? Eat more, Drink more. How can you have a child already? Are you married? You don’t want to be married? You are divorced? Where is your God? Who is your God? What car do you drive? Is that your real hair colour?  Are you a good girl? Are you a Kargi Gogo?

It’s relentless. Conversations jump around and are full of emotion, they don’t flow. It’s a tried and tested soviet style interrogation technique and the questions pin you against a wall, barricade you and before you know it you are defeated. Completely and utterly defeated.  Being killed with Georgian kindness has been used for the centuries by both ‘friends’ and enemies alike and is mistaken for ‘hospitality.’

If you don’t conform? Persecution soon follows. It’s subtle and it’s sure.
Is it any different for the Georgian girl? No, it’s worse.

If you go to Georgia, if you become involved with Georgia, you need to know this.
From their birth Mothers and Grandmothers groom girls for marriage, they ensure girls are young when they marry and are virgins  on their wedding night. If they are not then there are clinics that do hymen reconstruction for a fee.  Sons are encouraged to have sex with prostitutes and non-indigenous women  and  the first sexual experience at about the age of 14 is often bought and paid for by an uncle. Many boys are taken to Russia for their ‘first’ time. Mothers arrange for their daughters-in –law to be sterilized once they have had enough children and take them to have selective sex abortions if they are having too many girls. Mothers encourage sons to continue to visit prostitutes even after they are married and sit in judgement on their daughters if they complain. Georgian women are encouraged to have sex merely to have babies – any form or enjoyment makes her a bad girl. Often the only form of sex, when married, is in the missionary position.  No one will speak of these things. It’s traditional not to. It’s also part of the tradition to threaten, often with of social exclusion,  quite often with violence and on occasion with death if such things are spoken about.  That’s the code, that’s the tradition.

If you plan on falling in love with Georgia these are things you need to know.

The best thing a Georgian mother could do if she had a son who was gay? Kill him. The father should then kill the mother, and then himself. How else would Georgia be purged of Western influence?  How else can Georgia keep her traditions? Listen to the words of some traditional folk songs. It’s all in there.

There are some strong women’s groups in Georgia who are working hard to change this.. The Women’s Fund for example has active NGO groups on the ground, working with abandoned, abused, judged and excluded women. The younger generation  however, are not all on board with an emerging female voice  and the media overtly sexualises and trivializes the female form, voice and identity.  What happens to Georgian women who refuse to conform to being the Deda? Most women are married whilst they are teenagers and bride kidnapping is still not uncommon. Social stigma and shame keep women keep Deda alive.  

There are many   women who are beginning to see that there are other choices that can be made but the Georgian society needs positive role models, education and opportunities to enter politics and travel. Georgian women need to start rebelling and shouting and throwing off the literal and metaphorical head scarfs and to start breaking the code.

That's really tough because many younger Georgians have been raised by grand-parents who know nothing other than the soviet codes, mentality and traditions and who continue to perpetuate the cycle.

Georgia has just initialed the EU association trade agreement that agrees integration with Europe, European trade and European ideals.  Georgia wants to trade with  Europe but has a long way to go before and needs to look at its own traditions, its doubleplusthink strategies and its soviet mentality. 

At the moment Georgia seems to be  heading towards actively rejecting the kind of civil society that it says it aspires to be and if it continues to perpetuate the so called 'traditions' that keep women dis-empowered and refuses to recognise LGBT members of its own community, Europe, no matter how beneficial it may seem to be a trading partner, will soon become impatient with the illusions. One of the players is going to have to budge. It's not going to be Europe.


Be careful before you fall in love. There is a dark side to Georgia.

Sarah Cobham November 28th 2013

Friday, 8 November 2013

ქართველი გრძნეული ქალი The Georgian Witch

ახლახანს წავიკითხე გერმანიის გუნდერ ვერნერ ინსტიტუტის სტუდენტის ანი ჩანკოლაძის სტატია  ქართველი კაცების მიერ ქართველი ქალების კატეგორიზაციის შესახებ. საუბარია 4 კატეგორიაზე: წმინდა ჭურჭელი, ფაიფურის თოჯინა, კარამელის კანფეტი და ძუკნა.

არაქართველი ქალები ქართული ეკლესიის მიერ განისაზღვრებიან, როგორც თანამედროვე ქალები. საქართველოს თანამედროვე პატრიარქალურ_ორთოდოქსული საზოგადოების მიერ ამ ჯგუფში შემავალი ქალები მიიჩნევიან დასავლელებად. და თუ ისინი დასავლელები არიან ესე იგი ისინი არიან კახპები.

ამას უბრალოდ, ისევ გავიმეორებ. დასავლელი ქალები არიან კახპები.
ქალთა კატეგორიზაცია ქალწულებად ან კახპებად ნებისმიერი საზოგადოებისთვის „არ-ახალია, ძველია“. ამის დასტურად გამოდგება ლილიტის არსებობა ბიბლიურ მითოლოგიაში. თუმცა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ერთერთ ინგლისურის ლექტორთან საუბრისას აღმოჩნდა, რომ მან ეს ფაქტი საერთოდ არ იცოდა და  ასეთი პერსონაჟის არსებობაც კი სრულიად უარყო. (1) ეს ქალწულისა და კახპის ურთიერთ დაპირისპირება კი  უკვდაყოფილია ეკლესიის მიერ ქალების განსასაზღვრად და სოციალური კონტროლის ერთგვარ ფორმას წარმოადგენს. ასე, რომ კარამელის კანფეტისა და ძუკნის შესახებ ზემოთხსენებული ჩანკოლაძის სტატია საკმაოდ განმანათლებლურ ხასიათს ატარებდა ჩემთვის.

ისევ ჩემი დავითთან ურთიერთობა მახსენდება და ვხვდები თუ როგორი რთული იქნებოდა მისთვის ამ კატეგორიებიდან რომელიმეში ჩემი მოთავსება, თუმცა მან ბოლოს მაინც კარამელის კანფეტი არჩია. რომ წარმოვიდგენ „გემრიელად“ აღქმულს ჩემს თავს, ტანში ჟრუანტელი მივლის. მაშინ ამას აღვიქვამდი როგორც უცნაურ ქართველურ საქციელად, დასაქორწინებლად გამზადებულ წყვილს შორის არსებული ინტიმურ ენად, თუმცა, ეს მაშინაც ოდნავ დამამცირებელი მეჩვენებოდა . იორკშირში ვცხოვრობ და მეტსახელი  „ chick “ საალერსოა ორივე სქესისათვის და ორივე სქესის მიერ გამოიყენება. ასე, რომ ცხოველთა კონოტაციებს აღარ ვაქცევდი ყურადღებას.

ახლა უკვე კარგად ვისწავლე და ვაგრძელებ კიდევ იმის შესწავლას, თუ როგორ ხედავენ ქართველ ქალებს ქართველი მამაკაცები და ყოველივე ამას რა ზეგავლენა შეუძლია მოახდინოს,უფრო მეტიც, ამაზე წერა დავიწყე.  წარმომიდგენია, ჩემი სტატუსიც შეიცვლებოდა ამასობაში, მე ახლა უკვე ძუკნა ვარ. მხოლოდ განსხვავება იმაშია, რომ მე ძუკნა ვერ ვიქნები, რადგან ის შეიძლება მხოლოდ ქართველი იყოს, მაშინ ამ ლოგიკის მიხედვით გამოვდივარ კახპა. ყოველ შემთხვევაში ასე იქნება, თუ ქართველ კაცებს მიეცი უფლება მოგათავსონ თავიანთ კატეგორიებში.

მათ შევთავაზებდი ალტერნატივას. მას, რომელიც ხელმისაწვდომია ყველა ქალისთვის ყველა ქვეყანაში და კულტურაში. მე მინდა ქართველმა ქალებმა გადააბიჯონ გენდერულ სტერეოტიპებს და მიუჩინონ საკუთარ თავს ადგილი საზოგადოებაში.
იყავით გრძნეულები.

გრძნეულების ყოველთვის კი არ ეშინოდათ და სულ ზიზღს კი არ იწვევდნენ. ისტორიის მანძილზე გრძნეული და ბრძენი ქალი ასოცირდებოდა დედამიწასთან კავშირში, წელიწადის დროებთან, მას გააჩნდა ბუნებისათვის სიცოცხლის მიმნიჭებელი ძალა. ეს კაცების დამსახურებაა საუკუნეების მანძილზე ამ ქალების დემონიზაცია, მათი ბნელ ძალებთან გაიგივება. მათთვის ასე იყო ხელსაყრელი. ძირითადად,  ქალების სექსუალობისა და ამ ძალის გამო გამოწვეული შიში იყო ამის მიზეზი. მე აქ სექსუალობაში  ინდივიდუალობის ნაწილს ვგულისხმობ. ქალი თავისი საკუთარი უფლებით და არა  მისი მდგომარეობით თუ ოჯახით განსაზღვრული უფლებით (ოჯახით, რომელიც მზადაა მიატოვოს და მიაგდოს ის თუ პირველ ადგილზე კოლექტივს არ დააყენებს) მათი სტატუს ქვოსათვის ნამდვილ საფრთხეს წარმოადგენს.
ამ წუთებში საპრეზიდენტო არჩევნებია საქართველოში. ქალი მხოლოდ ერთი კანდიდატი არის (თუ უკვე იყო) ნინო ბურჯანაძის სახით. ეგზიტ პოლის ბოლო მონაცემებით მას ხმების 8% ჰქონდა. ამჟამად საქართველოს პარლამენტის წევრების მხოლოდ 11% -ია ქალი. კარგად ფესვგადგმული და ჩვეული ბარიერები აქვთ ქალებს გადასალახი, სანამ მათთვის ოჯახის მოვლის გარდა სხვა პრიორიტეტებიც გამოჩნდება.  ქალების უმრავლესობა ოჯახის მარჩენალია დღესდღეობით და  საღამოს, სამსახურის შემდეგ მათ სახლში მიეჩქარებათ, ისევ საქმეებისთვის, მხოლოდ ამჯერად საოჯახო საქმეებისთვის. ორმაგი ტვირთი. ბავშვებზე ზრუნვა კი მიანდეს ბებიებს და ბაბუებს. ამასობაში კი კაცები უფრო მეტად უძლურდებიან და მთელ თავის დროს სმაში ატარებენ, რაშიდაც ცოლის ხელფასი ეხმარებათ. ბებიები და ბაბუები კი საბჭოთა, არქაულ დამოკიდებულებას გადასცემენ შვილიშვილებს ქალთა და ბავშვთა საკითხებზე. ხშირად მხოლოდ ბავშვები არიან ისინი, ვინც ნებისმიერი პოზიტიური  ცვლილებისათვის ღიაა, არადა ამ შემთხვევაში გაილანძღებიან და მოხვდებათ კიდეც თუ არსებულ წესს და აზრს გადააბიჯებენ.

რა მოხდებოდა, რომ ქართველ ქალებს შ.რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანში“ (6-7)(რომელიც ამჟამად გენდერული კონტროლის განსამტკიცებლად უფრო გამოიყენება) გადმოცემულ სიყვარულის მსგავს სიყვარულზე არ ეოცნებათ, არამედ  შეესწავლათ უფრო მეტი რამ, თავიანთ უფრო ძველ კულტურაში არსებულ უძლიერეს ქალებზე, ანინასა და დანანას მსგავს ქალღმერთებზე, “ და-ნანა“  ძველი სპარსული(ირანული)დან მოდის, მისი ფუძე სიტყვაა: „ანაჰიტა“. „ანაჰიტა“ წყლების, და აგრეთვე ნაყოფიერების, მკურნალობის და სიბრძნის ქალღმერთი იყო. რა მოხდება თუ ქართველები გაიგებენ, რომ მათი წინაპრები თაყვანს სცემდნენ შუმერული ქალღმერთის ინანას ძალას, ომისა და სიყვარულის ქალღმერთს, რომელიც ყველა კაცისა თუ ქალის გვერდით თანასწორად იდგა.(8-9)

საინტერესოა, თუ იგრნობდნენ ქართველი ქალები თავს უფრო ძლიერებად და ერთმანეთის მხარდამხარ  ამ უძლიერეს ღვთაებებზე, ბრძენ ქალებზე და გრძნეულ ჯადოქრებზე რომ იცოდნენ რაიმე , რომლის შთამომავლებიც არიან?
არსებობს ძველი ქართული მითი, რომელშიც ქალი არც კი ფიგურირებს. ეს არის მითი იმის შესახებ, თუ როგორ დააგვიანეს ქართველებმა ღმერთის მიერ სხვადასხვა ერებისთვის მიწების დარიგებაზე. ქართველებს პურობა ჰქონდათ და სადღეგრძელოებს უძღვნიდნენ ღმერთს(რომელშიც, როგორც წესი მხოლოდ კაცები მონაწილეობენ), რის გამო დააგვიანდათ კიდეც, მათთვის მიწა აღარ დარჩენილიყო დედამიწაზე. მაშინ ღმერთმა მისცა მათ, ის, რაც თავისთვის შეენახა.

ქართული ოცნების საპრეზიდენტო კანდიდატი გიორგი მარგველაშვილი ახლახანს იქნა არჩეული ქვეყნის ახალ პრეზიდენტად. ახალი პრემიერ მინისტრი კი ივანიშვილის მიერ არჩეული მარიონეტი, მომავალ კვირას, ამ დროს დაინიშნება პრემიერად. საინტერესოა ეს კაცები, საიდუმლო გარიგებაში მყოფი ორთოდოქსულ ეკლესიასთან, რას მოიმოქმედებენ, რომ წინაღუდგნენ ქართველ ქალთა მიერ თავიანთი დიდებული ისტორიული დების, ბრძენი, გრძნეული ქალების შესახებ შემეცნებას.
ქალები უნდა გახდნენ გრძნეულები და ამის საშუალება მათ უნდა მისცეს განათლებამ, მედიამ, ახალმა ლიტერატურამ, ხელოვნებამ და პოლიტიკამ.
მე ვიცი.... ქართული ოცნება სარაზე

1            Lilith
3            History of Witches
6            The Knight in the Panter’s Skin trailer  

Sunday, 27 October 2013

The Georgian Witch

I recently read a piece by Ani Chankoladze, a student at  the Gunder Werner Institute in Germany about how Georgian men categorise Georgian women. There are 4 categories, The Holy Vessel, the Porcelain Doll, the Caramel Candy and the Bitch.

Women who are not Georgian are defined  by the Orthodox church as being modern. By modern the patriarchal orthodox society of Georgia  assumes  the understanding that women belonging to this group are Western, or Westernised. If they are Western, they are whores.
I will just say that again.  Western women are  whores.

Defining a woman as either a virgin or a whore is not a new thing in any society.  The existence of Lilith in biblical mythology  is testament to that. Although a discussion with an English lecturer at Tbilisi university showed lack of knowledge about Lilith and complete denial that such a character existed. (1)  This virgin whore juxtaposition for women is perpetuated by the church and is a form of social control so to read about the Caramel Candy and the Bitch in Chankoladze’s article as alternative categories for women was quite enlightening.

Thinking back to my relationship with Davit I can see how it may have been difficult to place me in any of these roles although I think he settled on the Caramel Candy  category.  Being referred to as  ‘tasty’ then, as now, makes my skin crawl. At the time I took it as a quirky Georgianism, an intimate language  between  a couple planning to marry however  it did feel slightly derogatory  at the same time.  I live in Yorkshire where the term ‘chick’ is a term of endearment,   used by and for either sex, so I ignored the animal connotations.

Because I write about what I have learnt and continue to learn about how women are perceived by Georgian men (2) and the effects of that,  I would imagine my status has  now changed. I am now,  I would imagine,  the Bitch.  Except that I am not the bitch because I am not Georgian, so that must make me, a whore. That is if you allow yourself to be defined by the (majority of) Georgian male.

I would like to offer an alternative. One which every woman from every culture, across every land can access and re-claim. I would like to invite Georgian women to step outside  the gender stereotype and define themselves.
Be the Witch.

The Witch has not always been despised and feared. (3) Through -out time and history the witch and the wise woman have been associated with a celebration and connection with the earth, the seasons and the essential life giving forces of nature. It is only men, who have, over the centuries  demonised this relationship to suit themselves mostly because they are frightened of female sexuality and the power that brings.  I mean sexuality as part of individuality.  A woman in her own right, not as defined by a collective state or  a family all too willing to disown and abandon  her should she not put the collective first is a real threat to the status quo.

Right now, in Georgia a Presidential election is taking place. One woman, Nino Burjanadze is (or was) a candidate.  At the last poll count she was coming in at 8%.  Currently there are only 11% of women in parliament. There are ingrained and inherent barriers that women must overcome before the priority for them is seen as anything other than, ‘taking care of the family’ (4 + 5) and whilst most women are now working out of the house as the main bread-winners they are also then going home and doing all the domestic tasks. The double-burden.  Child- care is left to grand-parents. Men feel further dis-empowered and often spend their time drinking the wages their wives bring in. Grand-parents instil archaic and soviet style attitudes on children and woman, often the only ones exposed to any potential positive change, are berated and beaten if they stepsout of line. 
Black eyes are common.

What would happen if Georgian women, instead of fantasising about  love as portrayed  in the  poem The Knight in the Panther’s Skin, by Shota  Rustaveli,   (6 +7) which is currently used to reinforce gender control, knew more about the ancient powerful women of their  own culture? Goddesses like Ainina and Danana ‘da+nana’ derived from the ancient Persian (Iranian) Anahita who was the goddess of all water  and associated with fertility, healing and wisdom.  What would happen if women in Georgia knew that their fore mothers and fathers revered the power of the Sumerian goddess Inanna , the goddess of love and war and who stood equal amongst all men and women.  (8+9)

I wonder if Georgian women would feel more powerful   and connected to one another if they knew about these powerful deities, these wise women, these witches  from whom they are descended?

Women don’t even feature in the ancient Georgian myth which talks about God who, when he was distributing lands to different nations rewarded the Georgians for being late!  Georgians came late because they were feasting and drinking toasts to God (the supra is an essentially a male pass time) and so Georgians missed their turn. God therefore gave them what was left – the land he had kept for himself.

The Georgian Dream candidate  Giorgi Margvelshvili has just been elected as the new President. The new Prime Minister, hand picked by Ivanashvili  a puppet of  the current PM will be in place this time next week. I wonder what this clutch of men, in cahoots with the orthodox church will concoct to prevent women from learning about their magnificent sisters from the past, the wise women, the witches.

Women need to become witches and education policies, the media, new literature, art and politics need to let them.

I know…  Georgian dream on Sarah

1            Lilith
3            History of Witches
6            The Knight in the Panter’s Skin trailer

Other texts referenced

Sunday, 6 October 2013

აღთქმები და როდის უშლიან ისინი ხელს ცვლილებებს

აღთქმები და  როდის უშლიან ისინი ხელს ცვლილებებს

ცვლილება ზოგჯერ კარგიც კია

 როცა ამას ვწერ, სახლში სარეცხი მანქანა წყნარად ტრიალებს და ყველაფერი ისე შინაურული და მშვიდია, როგორც მხოლოდ სახლში იცის ხოლმე. რადიოს ხმა მესმის, გადმოსცემენ, რომ რომის პაპი გადადგომას აპირებს. თამამი ნათქვამი იქნება: დღევანდელ სწრაფად ცვალებად სამყაროში იძულებული ვარ ვაღიარო ჩემი უუნარობა ჩემს მიმართ დაკისრებული სამსახურის შესასრულებლად.
აქ მთავარი თემა არის ცვლილება. ცვლილება, თავის ნებაზე მიუშვა მოვლენები, დაინახო გარკვევით რომ გარკვეული სოციალური, პოლიტიკური თუ კულტურული სისტემები არანაირ მიზანს არ ემსახურებიან, მხოლოდ და მხლოლოდ ეფუძნებიან წარსულში დადებულ აღთქმებს. ჩემი პირადი მოგზაურობა საქართველოსთან ერთად ამ თემას ასახავს. მეც დავდევი აღთქმები 2010 წელს, რომ ვყოფილიყავი ერთი ქართველი კაცის გვერდით, რომელმაც თავის მხრივ დადო აღთქმა ყოფილიყო ჩემს გვერდით და ერთად გვეზრუნა ქართული მუსიკისა და ტრადიციების შესანარჩუნებლად და სათუთად მოგვევლო მათთვის. ეს ქართველი კაცი განასახიერებდა თავის თავში ( ან მეუბნებოდნენ რომ ასე იყო) თუ რამ ჭეშმარიტი და კეთილშობილი იყო ქართველობასთან დაკავშირებით. ამ აღთქმამ , უკვე გატეხილმა, შემბოჭა და ძალა და თვალისჩინი გამომაცალა, რომ შემემჩნია შეცვლის შესაძლებლობა, ჭირსა და ვარამში მამყოფა. ახლა ვხვდები ამ აღთქმების მიზანსაც. ეს ჩემთვის ძალის წასართმევად იყო მოფიქრებული, ძალის, ხმის ან ჩემი შესაძლებლობის, იმ ძალის,რომელიც მანიშნებს ხოლმე როდის არის საჭირო ცვლილება.

ხახვის ფცქვნისა არ იყოს, თანდათანობით რომ  ახალ-ახალი შრე ჩნდება, ასე ნელნელა თვალნათელი ხდება ახლა თუ  რა საზიანო შედეგი მოჰყოლია სააკაშვილისა და  წინა ქართული მთავრობის ლტოლვას  ქართული კულტურის ბევრი ასპექტის გადასავლურებისაკენ ქალთა მიმართ დამოკიდებულებაზე ქართულ საზოგადოებაში. საზოგადოებს ჰქონდა უარყოფითი და თითქოს მალული, ცბიერი რეაქცია ყველაფერ იმაზე, რაც ხალხს უფლებასა და ძალას ანიჭებს. ზოგიერთი დასავლური იდეალი აქ  ყველაზე კარგი ვარიანტია თუ სასაცილოდ აიგდეს და ცუდ შემთხვევაში კი ისინი საერთოდ იგნორირებულია. ამას განსაკუთრებით ხაზი გაესვა მაშინ( ამ რამდენიმე დღის წინ), როცა ქალის (რომელიც საპროტესტო აქციას ესწრებოდა ეროვნულ ბიბლიოთეკასთან თბილისში)დასისხლიანებული  სახე გამოჩნდა სატელევიზიო ეკრანზე და ფეისბუქის გვერდებზე. ეს იყო ძალადობის ზოგადად დაგმობის აქცია, რასაც თან მოჰყვა ზოგ-ზოგიერთების მხრიდან ამ ქალის განკითხვა, რომელიც შემდეგ ბევრმა გაიმეორა, რომ ქალის ადგილი არ იყო საპროტესტო აქციაზე.
მადლობა ღმერთს ის ქალი იქ იყო მაშინ.

 მან აირჩია იქ მდგარიყო, რადგან აშკარად გრძნობდა ამის ძალას, და ძალას, რომ მისი ხმა დაემატებინა იმ ხალხის ხმებისთვის, რომელიც ქუჩაში გამოსულიყო. ეს დემოკრატიაზე მიუთითებს. არ არსებობს გარანტიები უსაფრთხოდ ყოფნისა, როცა საპროტესტო აქციაში იღებ მონაწილეობას, არ არსებობს ამის კონტროლი, ის შეიძლება არაპროგნოზირებადი იყოს და ზოგჯერ სახიფათოც. ეს ამ ქალმა იცოდა. როგორ ეგუება ქართული კულტურა ცვლილებას, რომ ქართველი ქალები უკვე  სახალხოდ გამოდიან და ხმას იმაღლებენ საპროტესტო აქციებზე? თუ ქართველი კაცების უმრავლესობას და ქალებსაც დავუჯერებთ ეს ქმედებები  იგმობა. მე ბევრ ქართველ ქალს ვიცნობ, რომლებიც თავიანთ ხმებს იყენებენ რათა სასიკეთო ცვლილებები მოხდეს. მაგალითად, ქალები ქალთა ფონდიდან, რომლებიც ღიად საუბრობენ ქალების პრობლემებზე, მათ სექსუალობაზე ტელევიზიით, ვიცნობ აგრეთვე ქართველ ქალებს, რომლებიც ასწავლიან ინგლისურს და ცდილობენ იყვნენ ფინანსურად თუ აკადემიურად ძლიერები დასავლელ ხალხთან ურთიერთობის დამყარების მცდელობით. ვიცნობ ტელეწამყვანებს, რადიო წამყვანებს, აკადემიკოსებს, საბანკო სექტორში მომუშავეებს, ხელოვნების სფეროში, თეატრში, ადმინისტრაციაში. უმეტესობა ამ ქალებისა უფრო მეტ ფულს გამოიმუშავებს ვიდრე მათი მეუღლეები. ვიცნობ ქალებს ,რომლებიც მიატოვეს, გამოიყენეს და შემდეგ მიაგდეს, განკიცხულებს ეკლესიიდან, ოჯახიდან, და მათი კულტურიდან. ამ კულტურაში ეს აღთქმები ისეთ წარსულში ჩამოყალიბდა დღევანდელობასთან რომ აღარანაირი კავშირი აქვს, მაგრამ მათ დაცვას ზოგი დაჟინებით მაინც აგრძელებს.

 ბევრ ქართველ ქალს უნდა შეიცვალოს და  შეძლოს პროტესტის გამოხატვა ყველა იმ საკითხში, რასაც ხალხი ჩვეულებრივ აპროტესტებს  ხოლმე. და ისინი, პეპლების მსგავსი ნაზი არსებები, სინამდვილეში წარმოუდგენლად ძლიერები არიან და თანდათან მათი სურვილის შესაბამისად იცვლებიან კიდეც. ისინი ამ იძულებით კულტურას მალე უკან ჩამოიტოვებენ. მე მათ ტაშს ვუკრავ.

იმ ქალებს კი, რომლებსაც ეშინიათ და მახეში გაბმული ჰგონიათ საკუთრი თავი და ირჩევენ ერთგულები დარჩნენ იმ აღთქმების, რაც ქალთა უფლებების შესაზღუდად არის შექმნილი, ვეტყოდი, თქვენს თავში უნდა იპოვოთ ძალა, უნდა იყვეთ მტკიცეები და ურყევები, ერთ იდეას ყველაფერს ნუ ანაცვალებთ, არამედ უნდა იბრძოლოთ ერთად მომავლისათვის. და თუ თქვენ ნებას მომცემთ, მეც თქვენს გვერდით დავდგები.

იმედი მაქვს ქართულის საზოგადოება როგორც ერთიანი სხეული შეძლებს მოახდინოს კულტურის შეცვლა, და როგორც რომის პაპი, ისიც დაინახავს, რომ მივიდა იმ ადგილას, საიდანაც აშკარად გამოჩნდა საკუთარი მსახურების გაგრძელების უუნარობა, მიხვდება ,რომ წარსულში დადებული აღთქმები გზას უღობავს მომავლისკენ სიარულში. და მჯერა და ვლოცულობ საქართველოსთვის, რომ ის შეძლებს დადებითად რეაგირებას და კარს გაუღებს ცვლილებებს, რომლებიც მხოლოდ სიკეთეს მოუტანს მას.  


Tuesday, 3 September 2013

გმირები და ანტიგმირები

საქართველოში ოქტომბრის საპრეზიდენტო არჩევნების კომენტარებზე საპასუხოდ
გმირი ისაა, ვინც სცდება შესაძლებელის და მოსალოდნელის ფარგლებს. ჩვეულებრივ, ის ამას აკეთებს საფრთხეში მყოფი ადამიანის გადასარჩენად. გმირები სუსტების დამცველები არიან, როგორც წესი. თანამედროვე გმირის კიდევ რამოდენიმე თვისებიდან გამოვყოფდი ერთს _ სიმამაცეს. მიუხედავად შიშისა ისინი არ უშინდებიან  საჭიროებისამებრ ზომების მიღებას, მზად არიან მტკიცედ და სწრაფად მიიღონ გადაწყვეტილება სუსტის და გაჭირვებულის დასახმარებლად ყოველგვარი ყოყმანისა და ეჭვის გარეშე. ისინი თავდაუზოგავად და უანგაროდ გასწირავენ და საფრთხეში ჩაიგდებენ საკუთარ თავს მოყვასის სამსახურისთვის. ისინი ყოველთვის სწორად იქცევიან. მათ მტკიცედ გადაუწყვეტიათ იყვნენ პატიოსნები და თავიანთი პრინციპების ერთგულები.
ამის კითხვისას მე არ ვფიქრობ „პოლიტიკოსზე“ ან „დიქტატორზე“ რა თქმა უნდა, პირველი ფიქრი რაც მომდის ესაა „მეხანძრე“ და „პოლიციის ოფიცერი“, მაგრამ ეს ალბათ იმ პატარა გოგოს აზრებს უფრო ჰგავს, რომელიც ასეთი რწმენით აღზარდეს, რასაც სინამდვილეში ვფიქრობ, ესაა: „დედა“.
საკმაოდ უცნაურია ეს ფიქრიც, რადგან ქართველი დედის როლი ერთობ წინააღმდეგობრივია. ამის გამოკვლევა ჩემს წინა ბლოგში „ენა და ლოდინი“ ვცადე ახლა კი მინდა გავიაზრო და დავფიქრდე ქართველ ქალზე ჩემი, საკუთარი, თავდაპირველი გამოცდილებით და რაც თვითონ მინახავს იმ რეალობიდან გამომდინარე. დაფასებული(უფრო მეტად თაყვანცემული) ქართული სუფრის სადღეგრძელოებში (მამაკაცთა მიერ) და ცრურწმენებითა და ორთოდოქსული იდეოლოგიით ღვთისმშობელ მარიამთან  დაკავშირებული ქართული ოჯახის სახალხოდ აღიარებული გმირი არის უბრალოდ „დედა“.
გამოცდილება ამასთან დაკავშირებით ისეთი რთული და მრავალმხრივი მაქვს, რომ მეჩვენება ჩემი ერთი ნაწილი ღალატობს კიდეც ჩემს ქართველ ქალ მეგობრებს თითქოსდა ვაკრიტიკებდე მათ. თუმცა ამ ჩემი გამოცდილების გადმოსახედიდან  იმხელა უფსკრული  ჩანს სხვადასხვა ქალის კულტურასა და პიროვნებას შორის, რომ ვითომ სხვადასხვა წარმომავლობის და ეროვნების ადამიანებზე ვწერდე. ვფიქრობ, წარმოდგენები გმირსა და გმირობებზე ერთი და იგივეა მაგრამ მოქმედებები და კონტექსტი, რომელშიც ჩნდება ეს ჰეროიკული საქციელი ორი ურთიერთ საპირისპირო, გნებავთ გამომრიცხავი პოლუსია. მარტივად რომ ვთქვათ, რაც ჩვენ ანტი-გმირულ საქციელად მიგვაჩნია, მათ ეს გმირობა ჰგონიათ.
ყველა, ვინც ქართული გვერდებიდან სტატიებსა და ბლოგებს ეცნობა თავისუფლად ამოიცნობს ქართველი დედის ქცევის მოდელს. რადგანაც სტუმრები ღვთის გამოგზავნილად მიაჩნიათ აქ, მათი ხელგაშლილობა მართლაც მოჭარბებულია. მაგრამ სტუმარი, განსაკუთრებით მდედრობითი სქესისა, მალე ხვდება, რომ მასა და მასპინძელს შორის მასპინძელისავე წარმოდგენით საიდუმლო აღარაფერი უნდა იყვეს. განსაკუთრებით „მორალის“ საკითხებთან დაკავშირებით. და ნათელი ხდება, რომ ამ „მორალთან“ ნებისმიერი შეუთანხმებელი აზრი უკვე სისაძაგლედ ან ბოროტმოქმედებად აღიქმება და უნდა დაისაჯოს, და ვის ხამს სასჯელის აღსრულება თუ არა გმირს.
ყველაზე ინტიმური სახის კითხვების კორიანტელი დგება და შეფასებებიც იქვე კეთდება. ქალის კატეგორიზაცია ხდება სრული თავდაჯერებულობით, რომ სწორედ ასეა საჭირო. როგორ ტანსაცმელს ხმარობ? რა ტიპის სახის კრემს? რა ზომას ატარებ? რა ფერის ბიუზჰალტერს? შენი მშობლები რას საქმიანობენ? რა თქვი რამდენი წლისა ვარო? ბოიფრენდი გყავს? დაქორწინებული ხომ არ ყოფილხარ? ბავშვების ყოლა შეგიძლია? ასეთი თეთრი კანი როგორა გაქვს? ეწევი? ხომ არ სვამ? რატომ არ შეჭამ? უნდა ჭამო და სვა რაც შეიძლება მეტი. უკვე გყავს ბავშვი? გათხოვილი ხარ? რომელია შენი ღმერთი? სადაა შენი ღმერთი? რა მარკის მანქანას ატარებ? ეს შენი ნამდვილი თმის ფერია? და ეს ხვეულები ბუნებრივია? კარგი გოგო ხარ თუ ცუდი? ქალიშვილი ხარ თუ ბოზი? ეს დაუსრულებლად გრძელდება. კითხვები დედების, ამ დედების ვაჟიშვილების, ძმების ძმაკაცების, დეიდების, მამიდების, ცოლების, დეიდაშვილ-ბიძაშვილების, ყველა ქორწინებით თუ ნათლობით დაკავშირებულების , ყველა მსგავსი კითხვების დასმის უფლებამოსილებით, პრეტენზიით ან საკუთარი შეხედულებით, და რაც მთავარია ყველა მასპინძლის სახელით.
ასე რომ, რა მნიშვნელობა აქვს ეს ქალი გმირის რა თვისების მატარებელია, დედაა თუ ბავშვის მომლოდინე ფეხმძიმე ქალი, მისი სახით პოტენციურ ანტიგმირთან გვაქვს საქმე.
ანტიგმირი, გნებავთ ბოროტმოქმედი ის ადამიანია ვინც დანაშაულის და ბოროტების ჩამდენია. ეს სიტყვა ინგლისურ ენაში ანგლო-ფრანგულიდან მოდის და „მდაბალი წარმოშობის“ ადამიანს ნიშნავს. თუმცა შეიძლება იფიქროთ კიდეც, რომ გმირის ბოროტმოქმედება შესაძლებელია ან ბოროტმოქმედის გმირობა. ეს აზრი განსაკუთრებით გამყარდა მას შემდეგ რაც ბანკმა კონსტანტამ პროპაგანდისტული ფილმები დააფინანსა სტალინზე ამ ბოლო დროს. თუმცაღა ეს ორმაგი ფიქრები ჩანს რომ უფრო კაცებს ეხება, ხელისუფლებაში მყოფ კაცებს. სააკაშვილი, ივანიშვილი, სტალინი, რომლის ძეგლიც აღდგება მისივე დაბადების დღეს, მისივე მშობლიურ გორში.
სად არიან ქალები ამ დროს? ჩემი გამოცდილებით აქ ქალები იმას უნდებიან, რომ კიცხავენ სხვა ქალებს, რომლებმაც ხმა აღიმაღლეს. ასეთები ქმნიან და ზრდიან ბოროტმოქმედებს, ისეთებს, რომლებიც გმირები ვერასოდეს  იქნებიან. დედები ქალიშვილებს ზრდიან ქორწინებისთვის მათი ქალწულობის გარანტიით, და თუ არ არიან, მაშინ აფინანსებენ ოპერაციებს, რომელებიც აღადგენენ ამ ქალწულობას, რათა ქორწინების ღამეს ასეთები უნდა იყვნენ. ეს ქალები ხელს უწყობენ ვაჟიშვილებს სექსი ჰქონდეთ ბოზებთან და თან უმჯობესია არა ადგილობრივებთან (დასავლელები გამოდგებიან ამისთვის) და ფულს იხდიან მათი ვაჟიშვილების პირველ სექსში, დაახლოებით 14 წლის ასაკში.  ზოგი კი საერთოდ რუსეთში მიჰყავთ პირველი სექსის გამოცდილების მოსახვეჭად. დედამთილები ამ დროს რძლების სტერილიზაციაზე ზრუნავენ შვილების გარკვეული რაოდენობის გაჩენის შემდეგ ან სულაც აბორტის გასაკეთებლად მიჰყავთ თუ სასურველი სქესის არ აღმოჩნდა პატარა. პარალელურად ისინი ისევ აგრძელებენ ხელი შეუწყონ საკუთარ ვაჟიშვილებს ბოზებში კვლავ იარონ, რძლებს კი მაშინვე განსჯიან თუ ხმას ამოიღებენ და დაიწუწუნებენ. ქართველი ქალებისთვის სექსის ერთადერთი დანიშნულება ბავშვების გაჩენაა, ამით სიამოვნების მიღება კი მისთვის უდაოდ ცუდი გოგოს სახელის მომტანი იქნება. ხშირად, ერთადერთი  პოზა, გათხოვილი ქალისათვის, რომელიც კი წარმოუდგენია მას ქმართან ურთიერთობისას, არის _ მისიონერული. ერთი ჩემი მეგობარი იმასაც კი კითხულობდა აქ ქალები შუაში გახვრეტილ ზეწარს ხომ არ ხმარობდნენ ქმართან დაწოლისას ან კიდევ ქალის მიერ სექსის დროს ხმის ამოღება მის ბოზობაზე ხომ არ მეტყველებდა.
ვიცი, რომ მწვავედ  ჟღერს, მაგრამ იმ ქვეყანაში, რომელიც უზარმაზარი ალიაქოთის მიუხედავად იბრძვის გმირის და არა ანტიგმირის სახელი დაიმკვიდროს, რატომ ფიქრობენ ქალები ასე და თან აგრძელებენ მსგავსი საძაგელი შეხედულებებით ცხოვრებას.
რა თქმა უნდა ყველა ქართველი ქალი არაა ასეთი. და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეშიც ცხოვრობენ ქალები, რომლებიც ქალების ჩაგვრას ხელს არ უშლიან და ხმას არ იმაღლებენ მასზე. და ბევრიც, ჩემი ქართველი მეგობრებიდან თუ ნაცნობებიდან პოულობს კიდეც თავის ადგილს ქორწინებაში თუ მის გარეთ, იგივე საზოგადოებაში, მიუხედავად გიგანტური პოლიტიკური უწესრიგობისა, რომელიც მძვინვარებს ირგვლივ მომავალი ოქტომბრის საპრეზიდენტო არჩევნების გამო. საინტერესო ფაქტია ისიც, რომ არც ერთი რეალური საპრეზიდენტო კანდიდატის დღის წესრიგში დგას ქალთა საკითხები.
და ძველი მყარი ჩვეულებებიც ასევე რჩება, რადგან უკომპრომისო და მტკიცე თავის ჩვევაში, ქალები გვერდს უმაგრებენ მამრების პატრიარქალურ რეჟიმს, რომლიდანაც თავის დაღწევა აბსოლუტურად წარმოუდგენელი ჩანს.
შორს წასვლაც არაა საჭირო, გავიხსენოთ ჰომოფობიის წინააღმდეგ საერთაშორისო დღემ როგორ ჩაიარა საქართველოში. 10 000-ობით მომიტინგეს შორის იყვნენ ჭინჭრებით შეიარაღებული ქალები, რომლებიც იმათი დასჯით იმუქრებოდნენ, ვინც მათ ჩარჩოებში ვერ ჯდებოდა. ისინი გმირები იყვნენ?
მე ვფიქრობ, მათ ეგონათ ასე.
ყველაზე საშინელი, ელდა რამ, რაც კი მსმენია გმირების ხასიათებზე საუბრისას ამ ამბამდე ერთი წლით ადრე გავიგონე.
ვსაუბრობდით იმ ქმედებებზე, რომლებიც განსაზღვრავენ ადამიანის ხასიათს და იმაზე თუ რას ასწავლიდა მათ საქართველოს ისტორია და რა რჩევებს  იძლეოდა ის ასეთ საჩოთირო საკითხებზე. და მითხრეს, ყველაზე დიდი გმირობა რისი ჩადენაც მე შემეძლო, თუკი ჩემი შვილი გეი აღმოჩნდებოდა, იყო მისი მოკვლა. შემდეგ მამა მომკლავდა მე და ბოლოს თავსაც მოიკლავდა. აბა ამ სირცხვილით როგორ შეძლებდა ცხოვრებას?
სარა კობჰემი, 2013 წლის 30 ივლისი

Sunday, 18 August 2013


 mesame sarTulze, oTaxis yvela kuTxeSi sigaretis kvamli trialebda. Cinelma Cinovnikma kidev erTxel moukida, sigaretis bolom ise gaielva TiTqos airekla garedan Semosuli, Tovlis silurjeSi gardamavali siTeTre. sicive nelnela Semococda sawer magidaze, Semdeg iatakze da Semdeg sawolis daWmuWnul nakecebSi mokalaTda, iq, sadac qali ijda.

 Cinur_qarTuli saubris Seuwyveteli nakadi gadaeqsova yinuliviT civ sunTqvas. Tarjimani, Cafskvnili, axalgazrda qali, Salis jemprebSi Cacmuli, zed kidev qurTukiT da SarfiT, Zaldautaneblad cvlida enebs or mamakacs Soris. maTgan erTi Cineli, meore qarTveli, azustebdnen gundis Cinur turneze saboloo detalebs.

qalma SeniSna maTi yurebisas Tu rogor ijda erT-erTi maTgani, win gadaxrili, nerviulad atrialebda mobilurs da gamudmebiT saaTs amowmebda. misi es Jestebi qalis mousvenrobis sababi gaxda. maTSi man raRac niSnebi amoicno da ukve icoda, rom kaci momarTuli iyo saqme bolomde mieyvana. is xvdeboda, Tumca mas erCivna xma ar amoeRo amaze. cudi, despoturi ganwyoba SeiniSneboda. es saxifaTo iyo. 
gancalkevebulad mdgom sarkinigzo kompaniis Senobisaken mimavali gza usityvo daZabulobiT iyo savse. qalma kidev erTxel igrZno, rom  gverds uvlidnen, manipulirebdnen masze da iTrevdnen naxevrad cru da naxevrad dausrulebel Crdilovan saubrebSi. kacis garegnuli fasadi sadRac nelnela qreboda Tu icriceboda. misi simpatiuri Sesaxedaobis qveS bneli Suq-Crdilebi SeniSna qalma. misi xmis mkafioba advilad gasagebi iyo, gansakuTrebiT maSin, rodesac sasowarkveTilad cdilobda aexsna da daemaxsovrebina yvela is tyuili, rac ki aqamde uTqvams misTvis, TiTqos cdilobda gaegrZelebina ndobis, usafrTxoebisa da siyvarulis iluziis Seqmna.

es axal TamaSs gavda. Cinelebs surdaT gundi CineTSi waeyvanaT, iqaur festivalze monawileobis misaRebad, wlis dasawyisSi, Tumca Cineli lideri gardaicvala im wels da maTi vizitic unda gadadebuliyo. ubralod ise moxda, rom isini rogorc gundis mxatvrul direqtors, daukavSirdnen mas, maSin, rodesac qali mis qveyanaSi stumrad iyo. yovel SemTxvevaSi, es ambavi ase Canda, ase varaudobda qali, kacisTvis ki misi kiTxvebi imdenad momabezrebeli iyo, rom arc ki SeewinaaRmdega da acala mas daejerebina sakuTari daskvnebi. Tumca mTeli Sinagani Zala duRda masSi da TiTqos afrTxilebda “frTxilad iyavi, ityueba” da qalis eWvebic masze, Tu ra motivebiT xelmZRvanelobda misi megobari, TandaTan izrdeboda. grZnobda, rom kavSiri mis naTqvamsa da mis zraxvebs Soris sadRac qreboda. is ukve aRaraferSi iyo darwmunebuli.

kaci aSkarad nerviulobda da isic xvdeboda, rom raRac mTlad kargad ver midioda. kaci wamodga da uecrad oTaxSi moqmedeba gamococxlda, Cinelma Cinovnikma gaSmagebiT dauqnia xeli, aniSna isev damjdariyo, TviTon ki telefonis yurmils daswvda, romelic sawolis mopirdapire mxares, sawer magidaze ido. magidaze dagdebul furcelze Caciebulma jRabnam isedac najRabni furceli cifrebiT aavso. musikosi Tavs gadaiqnevda xolme, roca ki  Cineli auCqarebda saubars telefonze anonimur xmasTan. bolos man qals gadaxeda da calybad gaiRima. isini TamaSSi iyvnen.

male marto darCnen. qali, dabneuli, daeloda rodis damSviddeboda, radgan undoda ekiTxa ra moxda. man mozeime RimiliT kbilebSi gamoscra rom xval dabrundebodnen da SeTanxmebas xels moawerdnen, rom gundis TiToeul wevrs 1000 dolars gadauricxavdnen CineTSi mgzavrobis xarjebisaTvis, sadac maT mxolod ori 15 wuTiani koncertis Catareba evalebodaT. “es xom didebulia” Tqva qalma, “am 1000 dolars saxls moaxmar”. kacma ramdenime wlis win saxli SeiZina qalaqis erT-erT SemaRlebul ubanSi, platos ZirSi, da didi siamayiT aCvena qals maTi momavali saxli. bina jer kidev daumTavrebeli iyo da araferi cvlileba da siaxle masSi ori wlis ganmavlobaSi ar momxdara. ubralod, am xnis manZilze mas esmoda erTi da igive “saSobaod iqneba mzad” an “sazafxulod damTavrdeba”.

kacma gaicina. aragulwrfeli da carieli iyo misi sicili. “araaaaa” _ Caecina, “ra saxli, 7000 dolari mrCeba am saqmidan da sxva axali saqmisTvis unda gamoviyeno.” qalma mousvenrad gaxeda mis profils. man ki qarTuli xalxuri musika CarTo da marjvena xeli aayola Tan, TiTqos diriJorobda. “es rogor?” ikiTxa qalma, “rogor da ase, me am fuls mTlianad vinaxav.” maT Soris ufskruli kidev gaizarda.

darCenili dRe TbilisSi manqaniT aqeT-iqeT siaruls dasWirda. is mTeli dRe an telefonze iyo Camokidebuli an kidev sxvadasxva adamians xvdeboda, romlebsac pasportebs arTmevda. saavdrod ganwyobili ca kidev TovliT imuqreboda da misi gaToSili TiTebiT manqanasac yinavda. qali sacodavad ijda Sig, uaryofili, molodinSi, rodis morCeboda kaci mis saqmeebs, is ki, cali fexiT trotuarze mdgomi, beWebSi moxrili, jibeSi xelebCawyobili mas verc ki amCnevda. es Zvirfasi eqvsi dRec, masTan yofnisTvis dagegmili, Tvalsa da xels Sua gaqra.

meore dRes isev iq wavidnen, sigaretiT gakvamlul oTaxSi, sadac is Cafskvnili Tarjimani qali da patara Cineli kaci elodebodnen. amjerad sawoli gaesworebinaT, oTaxis meore boloSi mdgomi saweri magida carieli yavis WiqebiT iyo savse, iatakze ki naxmari erTjeradi xelsaxocebi eyara. man ramdenime dokuments moawera xeli. Semdeg xeli CamoarTves erTmaneTs da cbieri RimiliTa da usulo TvalebiT garigeba Sedga. gundis gamgzavreba momdevno paraskevs igegmeboda, ase, rom saswrafod unda SeetanaT ganacxadebi vizis asaRebad.

dedaqalaqSi gza isev kompaniisken, BMW _s kremisferi tyavis sigaretis kvamliT gaJRenTil salonSi erTob usiamo ram iyo. sara isev ukan ijda, SimSilisa da realobisagan gulisrevis SegrZnebiT Sewuxebuli. misi sayvareli ststereo sistemiT erToboda. ukiTxavad daesakuTra CD fleiers da wamdauwum cvlida simRerebs da mZRolis gaRizianebas arad dagidevdaT. CineTis saelCoSi elodebodnen. samivem usafrTxoebis kontroli gaiara da dokumentebis Sesavsebad magidas Semousxdnen.

man xuT adamians uTxra, aqedan sami kaci iyo da ori qali. swored maT gadasces TavianTi pasportebi wina dRes. is Cqara saubrobda, Seuwyvetlad, yoymanis gareSe da Tan pasportis nomrebs dokumentebSi werda. saram daxmareba SesTavaza, masac Seevso magram man maSinve agdebuli Tavis aqneviT Tavidan moiSora is. Tumca male mixvda, rom am saqmianobas sakmao dro sWirdeboda, ase rom pasta gaugora da bRveriT uTxra “Seavse.” SimSilis, gulisrevis usiamovno da sasowarkveTil SegrZnebas, rom rac SeiZleba swrafad moReboda bolo, man kalami saCqarod aiRo, Seavso rac SeeZlo da ukan miawoda maleve. kacma yvela dokumentis Sevseba yalbi xelmoweriT daasrula.

gasagebia, es Cveulebrivi procedura iyo, qalic Cumad ijda, sibraze ki nelnela izrdeboda. is daZabuli fiqrobda Tu ramdeni saaTi da Zalisxmeva Cado da daxarja da agrZelebda kidev imisaTvis, rom misi gundis wevrebs kanonieri vizebi aeRoT britaneTSi vizitisaTvis. misTvis naTeli gaxda: yvelaferi rasac es kaci akeTebda TaRliToba da korufcia iyo. gaRizianebulma da Tanac SeSfoTebulma gadawyvita ecada warmodgena Seecvala misTvis patiosnebisa da samarTlianobis miseul gagebaze, rogorc ki martoni darCebodnen. Sevsebul dokumentebs aslebi gadauRes da beWdebi dausves. Semdeg Cinelma kacma isini bankisken waiyvana, qali gabrazebuli da SeSfoTebuli, kaci ki mozeime da kmayofili. manqana dabal, jmux SenobasTan gaaCeres. mas uTxres darCeniliyo, is ki Cinel CinovnikTan erTad SenobaSi Sevida. surdaT gadaemowmebinaT CineTis mTavrobis mier ganxorcielebuli finansuri tranzaqcia.

7000 dolari.

qals sunTqva Seekra, roca warmoidgina Tu ras miiRebdnen Cinelebi da am dros ras elodnen isini. isini iRebdnen sicrues da tyuils, xuT mocekvaves da maT “mxatvrul direqtors”. gadaixades aSkarad sxva ramisTvis, iReben ki sul sxvas. qali Tavs mravalSriani sicruis simZimis qveS gasresiliviT grZnobda.

sara didxans dumda. da bolos rodesac isini marto darCnen kacma SeamCnia misi mousvenroba da Cxubi atyda. qali ukve mas Rlida, radgan ar esmoda es yvelaferi rogor xdeboda da gamodioda. kacma xom sul martom gaakeTa yvelaferi, SeTanxmeba, garigeba, ras daeZebda is, namdvilad misi gundis wevrebi iyvnen Tu mocekvaveebi, vin mixvdeboda, Cinelebi xom mainc Rorebi iyvnen. misi xmidan momdinare sisatike qalis simartovis SegrZnebas amZafrebda.

es ar iyo is kaci, vinc mas Seuyvarda.

es ar iyo is kaci, romelic cota xnis win didi siamayiTa da gatacebiT saubrobda mSobliuri qveynis kulturasa da simRerebze. es kaci iyo cru, TaRliTi da qurdi. kacma, romelic mas uyvarda sakmaod mkafiod Tqva erTxel, rom arasodes araferi saerTo eqneboda msgavss unamusobasTan, qalma ki gulubryvilod daujera.

saqarTvelosTan misi nacnobobis manZilze man erTxel ukve igema msgavsi dartyma, razedac misi sayvareli gacofda da daifica, rom is amas arasodes Caidenda.

saram mzera gverdulad gaapara da guli gaeyina. misi profili qvas gavda, civs, ugulos, Carazuls da uemocios.

qals ar scodnia aqamde vin iyo is.

Sarah Cobham August 2013